گلار؛ الگویی موفق با پشتوانه همت خیرین و برنامه های هدفمند تشکل گلار سبز
پنجمین روستای محل ماموریت گروه اعزامی دو هفته نامه عصر اوز جهت تهیه گزارش ، روستایی در ۲۵ کیلومتری مرکز بخش بود. پس از هماهنگی با آقای محمد باقر علوی دهیار روستای گلار، عصر یکشنبه گزارشگران نشریه عصر اوز متشکل از: ابراهیم احمدی، فائزه طیوری و مریم سمیعی عازم گلار شده و پس از ۲۰ دقیقه در ساعت ۱۶، به همراه دهیار که جهت استقبال از ما در ورودی گلار مستقر شده بود به منزل راهنمایی شدیم.
در بدو ورود ما، فقط دهیار حضور داشت. وقتی به منزل دهیار رسیدیم احساس کردیم غروب شده است و هوا تاریک می شود اما می شد حدس زد واقع بودن روستا در دامنه کوه عامل این احساس است. به آقای علوی گفتیم برای استفاده بهتر از فرصت و روشنایی ، تا حضور سایر اعضا، اجازه دهند عکس ها را تهیه کنیم تا درمرحله بعد برای تهیه گزارش اقدام شود.
بالای منزل دهیار برجی بود که براساس اظهارات وی حداقل سابقه ۷۰۰ ساله دارد. گرفتن عکس از سنگی در جوار مسجد جامع که آن هم قدمت ۷۰۰ ساله نشان می داد، مشاهده عکس سنگی که نشان از قدمت ۱۳۰۰ داشت، عکس خانه بهداشت، مدارس، مساجد، دهیاری، بهزیستی و.... ادامه کار ما در گزارش بود. در همین اثنا آقای مصطفی انصاری رئیس شورا نیز به جمع ما اضافه شد و راهنمایی لازم را داشت.
درمسیر بازگشت به منزل دهیار با آقای یعقوب انصاری از اهالی روستا که در خارج از کشور حضور دارند و اخیرا با تشکیل گروهی تحت عنوان گلار سبز منشا خدماتی شده آشنا شدیم و ما رابرای ادامه این گزارش همراهی کردند. وقتی مجددا به منزل رسیدیم با حضور آقای سید محمد شریف هاشمی امام جمعه روستا و آقای عبدالله علوی، جمع حاضر آمادگی خود را برای تهیه گزارش اعلام کردند.
تاریخچه گلار
گرچه اطلاعات دقیق و مستندی در مورد تاریخچه گلار وجود ندارد اما براساس شنیده ها و شواهد، آثاری از قبرستان گبرها که مربوط به دوران قبل از اسلام است در گلار دیده می شود اما اطلاعات مستند تر نیاز به حفاری دارد زیرا بعضا در عمق ۲ متری هم شواهدی از اجساد مدفون شده وجود دارد. در برخی موارد قدمت گلار را تا ۳هزار سال اعلام کرده اند اما براساس سنگ قبری که تاریخ آن ۱۳۹ هجری اعلام شده است گلار حداقل ۱۳۰۰ سال قدمت دارد.
در مورد اسم گلار، برخی آن را به قلعه گیلر خان نسبت می دهند و می گویند گلار از گیلرخان گرفته شده است. برخی نیز به دلیل آن که گلار در دامنه کوه واقع شده است آن را به گل آور بودن، گل آر نامیده اند.
گلار روستایی است که براساس طرح هادی در وسعتی ۵۰ هکتار ، دارای ۸۹۰نفر جمعیت و ۲۱۳ خانوار ،که معادل جمعیت ساکن در روستا نیز در کشورهای حاشیه حوزه خلیج فارس و شهرهای: بندرعباس و سایر بنادر، شیراز ، تهران و... حضور دارند.
شورای اسلامی گلار متشکل از ۳ نفر: مصطفی انصاری رئیس شورا، محمد انصاری نایب رئیس و سید محمد هاشمی منشی می باشد. دهیار روستا نیز سید محمد باقر علوی می باشد. سید محمد یوسف هاشمی فرزند مرحوم سید احمد هاشمی( از علمای مشهور و مورد اعتماد مردم منطقه) نیز امام جمعه گلار می باشند.
سخنان امام جمعه
سید محمد یوسف هاشمی که از تحصیلکردگان علوم دینی در بندر لنگه نزد سید محمد علی خالدی معروف به سلطان العلما بوده و ادامه آموزش نزد پدر مرحومش سید اجمد هاشمی ،که خود از تحصیلکردگان قدیم علوم دینی است، فراگرفته، در مورد قدمت گلار سخنان سایر اعضا را تایید کرده و می گوید در سال های گذشته آقای دکتر اقتداری که خود از مورخین منطقه هستند، باستان شناسی را به گلار آورده که قدمت روستا را حدود ۳ هزار سال برآورد کرد اما گفت: برای اثبات تاریخ دقیق روستا نیاز به حفاری و باستان شناسی هست.
امام جمعه گلار می گوید: گلار دارای ۳ مسجد به نام های مسجد: امام شافعی (مسجد جامع) ، علی بن ابی طالب و بلال می باشد که خوشبختانه هر ۳ مسجد از جمعیت کافی برخورداراست و نمازهای جماعت ۵ وقت در مساجد گلار اقامه می شود. امام جمعه گلار افزود: امور دینی نیز در گلار پیگیری می شود و در مکتب خانه هایی که در جوار مساجد دایر است امور دینی و قرانی تدریس می شود . گلار دارای ۲ حافظ کل قرآن کریم است. وی سادات گلار و قلات را از یک خانواده بر می شمرد که با هم وصلت نیز کرده اند.
مرحوم سید احمد هاشمی امام جمعه سابق گلار معروف به پدر فقه جنوب ایران
سید محمد شریف هاشمی امام جمعه گلار در مورد پدرش می گوید: مرحوم سید احمد هاشمی فرزند سید ابوطالب، متولد ۱۳۰۰ در گلار بود. از ۶ سالگی درس خواندن را درمکتب خانه نزد پدرش آغاز کرد و پس از ختم قرآن مجید، کتاب های گلستان سعدی، کلیات سعدی و حافظ را نیز می خواند و سپس ابو شجاع( فقه مختصر ) را نیز نزد پدر می آموزد. پس از فوت پدر، عمویش مرحوم سید محمد یوسف هاشمی، وی را به درس خواندن تشویق و ترغیب می کند و پس از ۲ سال آموزش نزد عمویش، جهت ادامه تحصیل به اوز مراجعه می کند و دروس دینی را زیر نظر مرحوم شیخ احمد فقیهی می آموزد. سپس آموزش را زیر نظر دکتر شیخ اسحق فقیهی ادامه می دهد و به درجه فتوا می رسد که گواهینامه مربوطه موجود است.
سید احمد در گلار به امامت جمعه و پیگیری امور دینی مردم گلار و منطقه می پردازد و از سوی شیخ محمد علی خالدی به وی لقب پدر فقه جنوب کشور داده می شود. سید احمد نه تنها در امور فقهی و میراث پاسخگوی مراجعین و پرسش های آنان بود بلکه برخی از علما نیز برای پرسش های خود به وی مراجعه می کردند.
شیخ شخبوط آل نهیان برادر شیخ زاید از طریق سید عبدالله هاشمی چندین بار از سید احمد برای مسئولیت محکمه امارات از سید احمد دعوت می شود اما وی نمی پذیرد و زندگی در گلار و پاسخگویی به پرسش های مردم منطقه را ترجیح می دهد و علیرغم مشکلات زادگاه خود را ترک نمی کند.
مرحوم سید احمد هاشمی پس از ۹۰ سال زندگی ، در سال ۱۳۹۰ فوت می کند و در زمان فوت، گلار شاهد حضور جمعیت چشمگیری از مردم منطقه برای شرکت در مراسم تشییع، تدفین و ترحیم این عالم بزرگوار و پدر فقه جنوب کشور بود. خدا رحمتش کند.
شهدای گلار
مصطفی انصاری رئیس شورای اسلامی گلار می گوید: روستای گلار دارای ۲ شهید می باشد.شیخ شجاع الدین انصاری که برای خدمت مقدس سربازی به جبهه دفاع مقدس می رود و در گیلان غرب به درجه رفیع شهادت می رسد و آرامگاه این شهید در گلار می باشد.
سید کامل انصاری دیگر شهید گلار می باشد که در واقعه حمله هواپیماهای آمریکایی به هواپیمای ایرباس ایرانی در سال ۱۳۶۷ به شهادت می رسد.
درمان جذام و هاری در گلار
روستای گلار از دیر باز محل درمان بیماری جذام بوده است که براساس برخی گزارش ها تعداد مراجعین جذام درمان شده در گلار بالغ بر ۲ هزار نفر تخمین زده شده است. سید محمد شریف انصاری می گوید: برای درمان جذام مرحوم سید ابو طالب هاشمی پدر مرحوم سید احمد هاشمی اجازه این درمان را داشته است. پس از وی این اجازه به سید عبدالله سید محمد معروف به سید عبدالله بلند واگذار می شود. در حال حاضر نیز سید عبدالرحیم نوه سید محمد این درمان را ادامه می دهد اما با توجه به پیشرفت بهداشت این بیماری بسیار محدود گشته است.
سید محمد شریف افزود: برای درمان جذام قبلا روستای گلار مراجعه کننده زیادی داشته است که تعدا مراجعین به روزی ۵ نفر هم می رسیده است. برای درمان جذام از داروهای گیاهی خاصی استفاده می شود. مراجعین این بیماری نه تنها از مناطق مختلف ایران بلکه از کشورهای خارجی هم بوده است. یکی از تجار کویتی مبتلا به جذام پس از مراجعه به کشورهای اروپایی و عدم بهبودی، به گلار مراجعه کرده و پس از چند روز بستری شدن در گلار بهبودی کامل حاصل می کند.
علاوه بر جذام، روستای گلار در درمان هاری نیز مشهور است. می گویند در سالی که معروف به سال گرگه بوده است وبسیاری از اوزی ها به هاری مبتلا شدند، برخی به تهران مراجعه کرده اما به خوبی درمان نشدنددر صورتی که کسانی که به گلار و نزد سید احمد هاشمی مراجعه کردند درمان شدند. برای درمان هاری علاوه بر داروهای گیاهی پرهیز از یک سری غذاها و عادات نیز توصیه می شود.
مدارس گلار
گلار دارای ۲ دبستان و یک مدرسه راهنمایی است که از این ۳ مدرسه فقط یکی از مدارس فعال است. دبستان ها توسط سید عبدالله هاشمی ساخته شده و مدرسه راهنمایی توسط فرزندان سید ابراهیم هاشمی ساخته شده است اما به دلیل کاهش دانش آموزان این مدارس تعطیل شده و دبستان سید عبدالله هاشمی که اخیرا با هزینه ای معادل ۱۲۰ میلیون تومان از طرف خیرین باز سازی شده است، فعال است. سید مصطفی انصاری رئیس شورای روستا، تعداد دانش آموزان این مدرسه را ۸۸ نفر اعلام کرد که به صورت مختلط می باشند. وی تعداد کادر آموزشی این مدرسه را ۵ نفر اعلام کرد که همه آنان غیر بومی می باشند، گرچه در گذشته نه چندان دور گلار از معلمین بومی بهره می برده که همگی به افتخار بازنشستگی نایل آمده اند.
مهد کودک آمنه هاشمی زوجه سید احمد هاشمی از دیگر مراکز آموزشی گلار است که به عنوان زیر مجموعه بهزیستی فعالیت می کند. مربی این مهد کودک از نیروهای بومی می باشد که حدود ۲۷ نوآموز دارد و به علت اخذ شهریه دولتی، مراجعه کننده خوبی دارد. درمهد کودک در تابستان برای مادران کلاس هایی برگزار می شود.
خانه بهداشت گلار
خانه بهداشت گلار نیز با همت سید عبدالله هاشمی ساخته شده است و از سال ۱۳۷۲ فعال است. بهورز خانه بهداشت از نیروهای بومی منطقه(کوره) است . دراین خانه بهداشت امور بهداشتی روستا پیگیری می شود و امور درمانی نیز هفته ای ۲ روز توسط پزشک اعزامی از کوره انجام می شود.
زیر ساخت های گلار
گلار از یک سو در نزدیکی اسلام آباد به جاده متصل شده و از سمت دیگر در نزدیکی کوره ( از سمت جاده تنگ نارک) که هر دو جاده و ورودی و خروجی با کمک های خیرین و اعتبارات دولتی ساخته و ترمیم شده است. ضمن این که جاده روستایی ( اوز تا روستاهای تابعه) نیز با همت سید عبدالله هاشمی گلاری ساخته شده است.
گلار از سال ۱۳۵۱ نیز با همت سید عبدالله هاشمی شبکه آبرسانی درون روستا داشته است. گلار دارای ۲ حلقه چاه آب روستایی است که بیشتر مصرف شستشو و ریخت و پاش دارد و به دلیل با لا بودن سختی آن برای آب شرب، از آب های برکه استفاده می شود. برای مقابله با کمبود آب شبکه داخلی آب نیز به طول ۶۰۰ متر مربع تعمیر و بهسازی شده است.
برق گلار نیز سابقه ۴۲ ساله دارد و از سال ۱۳۵۲ باز هم با همت سید عبدالله هاشمی فعالیت خود را آغاز کرده است. برق روستا ابتدا در ساعت گرم روز تابستان وشب ها روشن می شده است اما پس از اتصال به شبکه برق سراسری به صورت شبانه روزی در آمده است.
گلار دارای مخابرات نیز می باشد و اینترنت نیز در روستا فعال است اما برخی از مناطق ازجمله منازل واقع در شهرک فاقد تلفن ثابت می باشد که به عنوان یکی از مطالبات مردمی بارها مطرح شده است و قول اتصال از طریق جی اس ام داده شد اما هنوز فعال نشده است.
ساختمان دهیاری نیز در سال های گذشته با اعتبارات دولتی تکمیل و افتتاح شده است. در این ساختمان با زیر بنای حدود ۸۰ متر مربع امور اداری و مرتبط با دهیاری پیگیری و اجرا می شود.
شهرک گلار
در راستای تامین زمین مسکونی به ویژه برای جوانان، طرح توسعه گلار در ۳ فاز اجرا شده است که در فاز یک حدود ۲۰ فقره، فاز ۲ حدود ۷۰ و در فاز ۳ حدود ۱۰۰ فقره زمین مسکونی واگذار شده است. این زمین ها از طریق منابع طبیعی در اختیار بنیاد مسکن قرار گرفته و به: گلاری های متاهل که وضعیت سربازی آن ها روشن شده با قیمت محدود واگذار می گردد. دهیار دراین مورد افزود: ازچندماه دیگر واگذاری زمین های فاز ۴ نیز آغاز می شود.
امور ورزشی گلار
گلار از دوران گذشته در زمینه فوتبال سابقه فعالیت داشته و چندین مرحله با تیم فوتسال و فوتبال در مسابقات فوتبال بخش اوز شرکت کرده است اما مهاجرت نوجوانان و جوانان برای امرارمعاش یا ادامه تحصیل مانع از تشکیل تیمی منسجم و یک پارچه شده است.
ساخت سالن سرپوشیده ورزشی به زیربنای حدود ۱۵۰۰ متر مربع که ۱۰۴۰ مترمربع ان به فضای سالن و باقیمانده به رختکن و فضاهای اداری و بهداشتی اختصاص داده شده است با همت آقای سید عبدالله هاشمی؛ رئیس مجمع خیرین مدرسه ساز استان هرمزگان در دست اجراست. این سالن که مورد بازدید ما قرارگرفت حدود ۷۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشت که بنا به اظهار رئیس شورای گلار با همت بانیان در سال آتی امکان بهره برداری از آن فراهم خواهد آمد.
تحصیلکردگان گلار
گلار نیز مانند سایر روستاها دارای تحصیلکردگانی می باشد که علاوه بر تحصیلکردگان فرهنگی که بسیاری از آنان سابقه مدیریتی و آموزشی داشته و به افتخار بازنشستگی نایل امده اند، برخی از این تحصیلکردگان نیز در کشورهای حاشیه خلیج فارس و کشورهای اروپایی و امریکا ساکن هستند. بنا به گفته سید عبدالله علوی دهیار سابق، گلار دارای حدود ۷۰ نفر فارغ التحصیل مقطع کارشناسی به بالا ست و در مقطع کارشناسی ارشد و دکترا نیز دارای فارغ التحصیلان و دانشجویانی می باشد که برخی در منطقه حضور دارند وبرخی خارج از منطقه می باشند.
مشاغل و اماکن خدماتی
علاوه بر حضور مردم گلار در کشورهای حاشیه خلیج فارس و سایر مرکز در داخل کشور برای امرار معاش، وجود کار گاه ها ی: جوشکاری، پیگیری راه اندازی و بهره برداری از واحد ۳۵ هزار قطعه ای مرغد اری، کشاورزی و دامداری، فروشگاه های مواد غذایی، از جمله فعالیت های اقتصادی و اشتغالزایی است، گرچه این موارد محدود نمی تواند جوانان را برای ادامه حضور در این منطقه ترغیب و قانع سازد.
خدمات شورا و دهیاری
گرچه اختلاف دیدگاه و سلیقه خود از ضروریات پیشرفت هر شهر و روستاست، گلار نیز ازاین قاعده مستثنی نمی باشد اما آن چه در حین بازدید مشاهده می شود تلاش همگی اعضای شورای قبل و کنونی و دهیاران سابق و کنونیْ امام جمعه و مردم و معتمدین در جهت پیشرفت روستا بود. شورای و دهیاری دوره سوم اقداماتی در جهت: تهیه اسناد منازل مسکونی روستا، روکش آسفالت ورودی و خروجی، زیر سازی کوچه های شهرک و آغاز ساختمان دهیاری انجام داده و شورای چهارم نیز نسبت به ادامه ساخت ساختمان دهیاری تا مرحله بهره برداری، تعمیر مدارس، پیگیری زیرسازی و آسفالت شهرک، کاشت ۴۰۰ اصله درخت درون روستا و پیگیری آبیاری آن توسط اهالی روستا و پیگیری سایر مطالبات به عهده داشته اند.
مطالبات روستا از زبان رئیس شورای گلار
مصطفی انصاری رئیس شورا در مورد خواسته های مردم گلار می گوید: حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد منازل گلار فاقد تلفن ثابت هستند که بارها در خواست داده شده و پیگیری گردیده که گرچه قول واگذاری تلفن جی اس ام داده شده اما تاکنون محقق نشده است. آب روستا نیز افت فشار دارد که ساخت یک منبع آب دیگر ضروری است که باید توسط آبفای روستایی انجام گیرد. خوشبختانه روستا افت ولتاژ برق ندارد. برای اسناد زمین های ملکی دیمی روستای گلار نیاز به همکاری منابع طبیعی است.
گـلار سبـز
درحین تهیه گزارش اعضای شورا و دهیار از تشکلی که اخیرا درگلار راه اندازی شده و تاثیر زیادی در حفظ محیط زیست و پیگیری امور عمرانی و آبادانی روستا داشته است سخن به میان آوردند و مراتب تقدیر و تشکر خود را ازاعضای گروه به ویژه بانیان و حامیان آن و تاثیری که این گروه علاوه بر حفظ محیط زیست در پیشرفت و آبادانی داشته ابراز کردند . از حضار خواستیم که دراین زمینه توضیحاتی بدهند که ما را به آقای یعقوب انصاری که از بانیان تشکیل این گروه است ارجاع دادند.
یعقوب انصاری که خود از گلاری هایی است که برای امرارمعاش در دبی حضور دارد اما مرتب به گلار می آید گفت: از حدود 2 ماه قبل با جمعی از همشهریان مقیم دبی پس از مطالعه مطالبی که در فیسبوک در مورد محیط زیست و درختانی که در مناطق مختلف وجود داشت گذاشته بود و بحث وتبادل نظر، تصمیم به تشکیل گروهی از میان گلاری ها برای حفاظت از محیط زیست کردیم.
هدف اولیه گروه بر حفظ محیط زیست گلار و بیابان های اطراف ، جلوگیری از شکار، درختکاری و گسترش فضای سبز در روستا و بیابان های اطراف به ویژه درجنب برکه ها، درست کردن محل آبخوری و چرای حیوانات و پرندگان، آزادکردن پرندگان، خریدن پرندگانی که درقفس هستند و آزاد کردن آن ها،پیگیری و دریافت نامه از دادگستری برای بستن راه های ورود و خروج محل شکار پرندگان ، کاشتن و تکثیر درختانی که از سایر مناطق بعد از تحقیقات آورده شده است و.. بود.
ابتدا گروه واتساپی تشکیل شد و دوستان نظرات خود را اعلام کردند و بعدها طبیعت گردی هفتگی به آن ها اضافه شد و اعضا در حین طبیعت گردی زباله هایی که د رمسیر وجود دارد جمع آوری می کنند و درمسیر درکنار آب انبارها و چاه ها درخت می کارند و یک سری از تخم سبزیجات محلی بعد از خراش زمین کاشته می شود و با باران های موسمی سبز می شود. از مدارس بحث آموزش تفکیک زباله شروع شده است و به خانواده ها نیز تعمیم یافته است.
انصاری افزود: بهینه سازی محل دفن زباله ها در روستا نیز در دستور کار قرارگرفته است تا کمتر آلودگی محیطی داشته باشد. پیگیری ساخت بولوار دوبانده در ورودی گلار و درختکاری در وسط بولوار نیز دردستور کار گروه قرارگرفته است. در روستا حدود 380 درخت کاشته شده است و در قبرستان ها سایبان ساخته شده است . درمورد درخت هایی که در روستا کاشته شده است مردم روستا توجیه و قانع شده اند که درختان را آبیاری کنند.
شاید مهم ترین کار بحث فرهنگ سازی در مورد پاکیزگی و دوستدار محیط زیست بودن است که خوشبختانه به مرور نهادینه شده است و همکاری خوبی به ویژه از سوی جوانان صورت می گیرد.
از انصاری پرسیدم دراین گروه چند نفر از اهالی روستا عضو هستند که پاسخ داد: گروه واتساپی بیشتر از 100 نفر ظرفیت ندارد اما بسیاری از اهالی گلار از پیر و جوان و زن و مرد عضو گروه هستند و همکاری زیادی دارند و اعضای شورا و معتمدین محل به ویژه مصطفی انصاری رئیس شورای اسلامی گلار که به خاطر فعالیت های زیاد برای گلار به وی لقب کدخدا داده شده تلاش و همکاری موثری دارد. گروه بانوان هم داریم که جداگانه خود طبیعت گردی دارند و برنامه ها را به پیش می برند. انصاری از معرفی گلارسبز در آئین نماز جمعه و حضور آقای منصوری امام جمعه کوره در گلار و ابراز امیدواری از تعمیم فعالیت های گلار سبز به سایر روستاها و تاثیرات آن بر پیشرفت و آبادانی منطقه به نیکی یاد کرد.
با توجه به کارکرد گروه درمدت محدود بعد از تشکیل و استقبال از برنامه های آن، اعضای گروه به ویژه همشهریانی که درکشورهای حاشیه خلیج فارس یا سایر شهرهای ایران حضور دارند متقبل شده اند که ماهیانه حق عضویت ثابت درگروه را پرداخت کنند. مبالغ ناشی از خود یاری و حق عضویت در حسابی واریز می شود و با نظارت بزرگان و اعضای شورا وبه خصوص مصطفی انصاری رئیس شورا، برای امور عام المنفعه روستا هزینه می شود و به اعضا اطلاع رسانی می شود. این گروه باعث شده که حتی برخی از هموطنانی که اهل گلار نیز نیستند برخی از نیات خیر خودرا صرف امور خیریه و عام المنفعه درگلارکنند.
در مورد اولویت نیازهای روستا، رئیس و اعضای شورا وبزرگان اولویت ها را مطرح می کنند و حتی موجب شده اعضایی که عضو گروه نیز نیستند برای امور عام المنفعه همکاری داشته باشند. انصاری گفت : خوشبختانه در 2 ماهی که از تشکیل گروه وبرنامه های آن می گذرد علاوه بر پرداختن به امور محیط زیست و حفاظت از آن و انجام کارهای گروهی و طبیعت گردی اعتباری قابل توجهی تامین شده که در صورت تداوم می تواند منشا خدمات چشمگیری برای گلارشود.
عصر اوز می خواهد آئینه تمام نمای افکار عمومی باشد.